Pogranicza

Opis książki

Pogranicza. Stara Kiszewa to książka pokazująca ciekawą i wielowymiarową historię Polaków i Niemców zamieszkujących tereny narodowościowego i etnokulturowego, kaszubsko-kociewskiego pogranicza gminy Stara Kiszewa. Publikacja stanowi bogato ilustrowany zbiór świadectw zmian, jakim ulegał ten barwny region w ciągu całego XX wieku. To historia z jednej strony bardzo lokalna, z drugiej – uniwersalna. Jej zapis to wybór z bogatej kolekcji zawierającej blisko 100 relacji dźwiękowych Polaków i Niemców (wywiady biograficzne metodą oral history), ponad 1200 fotografii, kroniki szkolne, wspomnienia i listy, prywatne dokumenty, wycinki prasowe… Zobacz więcej

Pełny opis

„Wezwali do szkoły – trzeba było podpisać trzecią volkslistę. Ojciec, mając małe dzieci, nie zdecydował się na odmowę; nie wiedział zresztą, że to grozi mi wojskiem. Bał się. Sprawdzali nasze pochodzenie, jak jesteśmy ubrani, jak wyglądamy – kolejno cała rodzina przechodziła przez komisję. Nie wszystkich brali. Niektórzy odmawiali, czasem wprost za jedno słowo wywożeni byli do obozu, do Stutthofu.

Wzięli mnie do Wehrmachtu w maju 1944. Miałem 17 lat. W Starogardzie Gdańskim zebrali mnóstwo ludzi z całego Pomorza. Jechaliśmy na zachód 'berlińską’ trasą kolejową. W Chojnicach śpiewaliśmy 'Boże, coś Polskę’ i 'Jeszcze Polska nie zginęła’. Ludzie płakali.”

(Stanisław Koliński, Lipusz, powiat kościerski, 1944)