Oś czasu
  • 1956-1989
Świadectwa

Wybór i opracowanie: Małgorzata Sopyło
Współpraca: Dominik Szymański
Ikonografia: Ewa Kwiecińska
Warszawa 2024, wydanie I
Wydawca: Narodowe Centrum Kultury

Projekt okładki i skład: RzeczyObrazkowe
Przygotowanie zdjęć: Tandem Studio

ISBN 978-83-7982-496-0
Oprawa miękka, 196 stron

Z serii: Poza seriami

Brzydkie wyrazy. List 34 w świadectwach

Cena:

39.00 

Opis książki

Historia inicjatywy, która przez kolejne lata była wzorem opozycyjnych protestów. Odegrała też kolosalną rolę w uświadomieniu intelektualistom, że są możliwe jakieś formy oporu wobec zaostrzania polityki kulturalnej władz. List 34 to być może najważniejsze dwa zdania polskiej kultury XX wieku. Był jak granat, który wybuchł z hukiem w środku obezwładnionej kulturowo i społecznie dekady.

14 marca 1964, w obliczu pogłębiania cenzury, ograniczania ilości papieru przeznaczanego na publikacje i likwidacji czasopism literackich, grupa 34 literatów i uczonych z Antonim Słonimskim na czele zdecydowała się na protest. Złożyła w kancelarii Urzędu Rady Ministrów list postulujący zwiększenie przydziałów papieru i złagodzenie cenzury. Inicjatywa zderzyła się z zabetonowaną polityką partii. Wobec sygnatariuszy zastosowano represje. W maju 1964 w reżimowej prasie ukazał się kontrlist, który podpisało kilkuset pisarzy.

Pełna napięcia opowieść o przyczynach i skutkach Listu 34 została opowiedziana dzień po dniu kompozycją materiałów źródłowych: osobistych wspomnień, dzienników, relacji, listów, artykułów prasowych, akt MSW.

Jeżeli się nie było w tym czasie w Warszawie, to trudno sobie zdać sprawę z wrażenia, jakie wywołał list 34 intelektualistów wśród sfer inteligencji, a także młodzieży. Nastroje były kipiące. O niczym innym w ogóle nie mówiono. Ludzie, którzy podpisali list, nabrali nagle aureoli bohaterów narodowych. Stanisławowi Mackiewiczowi przekupnie na rynku Starego Miasta zrobili taką owację, że przestał wychodzić z domu. Tak samo inni nigdzie się nie pokazywali, gdyż w kawiarniach bito im brawo. Ludzie, którzy na przykład nigdy nie wiedzieli, kim jest Kotarbiński, Szczepański czy Krzyżanowski, zaczęli pilnie dowiadywać się o ich życiorysy. Napięcie doszło do szczytu, kiedy podano wiadomość o liście protestujących pisarzy angielskich. Przyjęto to w tym samym nastroju jak przystąpienie Anglii do wojny przed 25 laty.

Warszawiak w liście do Radia Wolna Europa, końcówka maja 1964

Drugą publikacją zrealizowaną na zlecenie Narodowego Centrum Kultury jest publikacja: Exodus.

Inne z serii: Poza seriami

Exodus. Losy Polaków w Rumunii 1939–1945 Ja, piszący o tym… Czego nie pamiętamy Волинь 1943 – апогей Polacy na Wschodzie Planista Wołyń 1943 – apogeum Wilno 1915. Dzień po dniu Decyzje „Bora” Laboratorium urody Młodzi bohaterowie Związku Radzieckiego Klachy z Koszutki

Zobacz wszystkie...

promo

Koszt wysyłki: Orlen Paczka: 9.99 zł, Kurier: 15.99 zł